Julia Woykowska to pisarka, działaczka społeczna i emancypantka aktywnie zaangażowana w życie intelektualne lat 30. i 40. XIX wieku. Jej styl życia i sposób bycia wywoływał kontrowersje, a wybory ideowe wzbudzały oburzenie. Swoimi dziełami i artykułami angażowała się w dyskusję nad najistotniejszymi problemami społecznymi, politycznymi i obyczajowymi ówczesnych czasów. 
Dlaczego w 2018 roku, poświęciliśmy wystawę Julii Woykowskiej? Czy celem jest tylko przypomnienie sylwetki tej postaci historycznej i opisanie jej czasów? Otóż nie.

Chcieliśmy spojrzeć na idee i poglądy Woykowskiej ze współczesnej perspektywy i zastanowić się na ile dziś są aktualne i wzbudzające emocje. Pokazać, że gdyby przełożyć jej wybory życiowe oraz poglądy społeczne na współczesne postawy i idee, to kontrowersyjność tej postaci nie jest wcale historyczna, a większość spraw, którymi się zajmowała nadal ma ogromne znaczenie społeczne i polityczne.

Dlatego też wystawa Bez kompromisów! nie była klasyczną, zamkniętą biografią. Była wystawą procesualną, rozbudowywaną w trakcie swego trwania. Proces ten dotyczył zarówno nowych obiektów, które powstawały w ramach warsztatów i wzbogacą wystawę, jak i spojrzenia na biografię Woykowskiej, w której wiele jest niewiadomych.

Jedną z nich jest wygląd Woykowskiej, gdyż nie zachował się żaden jej portret. Brak wizerunku bohaterki stał się inspiracją do aranżacji wystawy. Prezentowana na wystawie praca Bianki Ronaldo biała jest doskonałym komentarzem tego zagadnienia.

Dwupostaciowa przestrzeń

Skoncentrowanie wystawy składało się z dwóch metafor: salonu i warsztatu.

Salon nawiązywał do salonów towarzyskich prowadzonych przez XIX-wiecznych intelektualistów, w tym również przez Woykowskich. Przybliżał postać Julii Woykowskiej poprzez wskazanie kilku tropów interpretacyjnych, jakie można znaleźć w jej biografii. Spotkaliśmy tu także osoby, które znała Woykowska, jej przyjaciół, wrogów, osoby kreujące życie intelektualne ówczesnego Poznania. Mieliśmy okazję usiąść pośród nich i poznać ich poglądy.

Warsztat to przestrzeń pracy, nawiązująca zarówno do redakcji, którą prowadziła Woykowska, jak i do warsztatu pracy nad jej biografią. Mogliśmy znaleźć opracowania jej dzieł zinterpretowane przez studentki dokumentalistyki na kierunku filologia polska UAM. To tu odbywały się warsztaty, na których postać Woykowskiej – intrygująca i nowoczesna – była punktem wyjścia do dyskusji i pracy nad takimi tematami, jak rewolucja czy definiowanie siebie. Na warsztatach powstawały prace: autoportrety, zin artystyczny, antologia poezji rewolucyjnej, które stały się kolejnymi obiektami wystawienniczymi. Tu także każdy ze zwiedzających mógł aktywnie włączyć się w dyskusję nad ideami, które bliskie były Woykowskiej, odpowiadając na pytanie o znaczenie krytyki we współczesnym świecie.

Kuratorka: Lucyna Marzec

Identyfikacja i aranżacja: Stwory Studio

Projekt przestrzeni dźwiękowej: Hubert Wińczyk

Montaż: Paweł Kęsy

Produkcja: CTK TRAKT, dyrektor Robert Mirzyński

Współpraca: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu