Rozwiń sub menu
Wystawy czasowe 100 lat. Jak organizowano wolność || cykl wystaw: 17.03 – 31.12.2018
 

 

 

 

Dziwne i barwne były to czasy. W oddziałach wojska sąsiadowały z mundurami legionistów i Dowborczyków niemieckie i austriackie mundury. Rada Ministrów zbierała się co wieczór na całonocne obrady, po których członków jej rozwoził do domu, obwieszony jak dzisiaj warszawski autobus, jedyny wówczas rządowy samochód, co prawda rolls-royce, niegdyś cara Mikołaja II, zdobyty potem przez Dowbora na Czerwonej Armii. Po kraju bez granic kursowały pociągi z wybitymi w wagonach szybami. Do Lwowa trzeba było przekradać się przez front, a do Poznania przez kordon niemiecki.
W Polsce, jak zawsze w okresach powstańczych i rewolucyjnych, przeważała – w tym wypadku na pewno słusznie – gotowość do patriotycznego ryzyka nad głosem fachowej rozwagi.


Kajetan Morawski, Wspólna droga z Rogerem Raczyńskim – wspomnienia.

 

 

20 XI 1918 środa


Utworzył się więc rząd. Jako fachowcy ci ludzie prócz może Supińskiego i Moraczewskiego nie przedstawiają nic – jako gabinet polityczny są zbyt jednostronni, wszak to wszystko prawie PPSowcy. Ale bądźmy lojalni. Bądź co bądź jest to pierwszy rząd Niepodległej Polski. Czekajmy na czyny –expose rządu, z wyjątkiem kawałka o niegraniczonej wybieralności urzędników, co jest śmieszne i niemożliwe – expose jest dobre. Opozycja jednak przeciw rządowi jest ogromna. Narodowa Demokracja zajmuje stanowisko nieprzejednane.


Maria Dąbrowska, Dzienniki tom I

 

 

Dziki chaos, w który wpadłem po powrocie z Magdeburga, chaos sądów, myśli zdań, ugrupowań, dziki chaos, niemożliwy nawet do ułożenia w jakąkolwiek łamigłówkę, dzika rozbieżność – były tak wielkie, tak olbrzymie, że uważam to za jeden z cudów, iż mogłem z tego chaosu wprowadzić Państwo na jakąś ścieżkę. Rozmawiałem z setkami osób, przedstawicielami rozmaitych ziem, organizacji, stowarzyszeń interesów… Każdy mówił, ze jest całym narodem, każdy chciał swojego rządu, każdy groził, ze innego rządu nie usłucha.

Józef Piłsudski cyt. za: Józef Piłsudski – twórca niepodległego Państwa Polskiego opr. Henryk Ceptowski, Warszawa 1933.

 

 

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Spełnił się sen i marzenie czterech pokoleń, które żyło pod zaborami. Odzyskano niepodległość, lecz co dalej? Zorganizowanie państwa od zera to wielkie wyzwanie, więc nasi przodkowie stanęli przed niejednym pytaniem. Monarchia czy dyktatura? A może republika? Jaka waluta, jaki hymn czy oficjalne barwy?

 

 

Jak sobie poradzono z tymi wyzwaniami? Od marca do grudnia 2018 roku zapraszamy na cykl wystaw „100 lat. Jak organizowano wolność”.

Bilety on-line
English Version